Zanim kupisz: ten kocioł wymaga zbiornika akumulacyjnego 840 l

Świadectwo 5 klasy opisuje kotły ŻarKo jako „przystosowane wyłącznie do pracy z mocą nominalną i buforem ciepła”. To nie jest zalecenie, tylko warunek pracy urządzenia. Producent podaje minimalną zalecaną pojemność zbiornika dla tej mocy: 840 l (DTR str. 14).

Zbiornik jest osobnym zakupem i kosztuje więcej niż niejeden kocioł. Jeśli nie masz go w instalacji, policz go razem z kotłem, a nie po jego zakupie. Producent zaznacza przy tej liczbie, że jest to pojemność zalecana, a ostateczną wielkość ustala się według wymagań z punktu 7.1.1 dokumentacji.

Do jakiego domu

Liczby pochodzą z tabeli producenta (DTR str. 14) i są orientacyjne. Producent pisze przy nich wprost, że wartość „nie uwzględnia specyfiki danego budynku lub obiektu”, a bilans cieplny powinien policzyć projektant.

Jak działa kocioł zgazowujący węgiel

Paliwo leży w komorze zasypowej i pali się od spodu. Powietrze pierwotne dochodzi do warstwy węgla i odgazowuje go, a wydzielone gazy dopalają się w drugiej strefie, dokąd doprowadzone jest powietrze wtórne osobnym kanałem. Dzięki temu spala się nie tylko węgiel, ale i to, co przy zwykłym kotle uszłoby kominem.

Spaliny oddają ciepło w kanałach konwekcyjnych z zawirowywaczami i wychodzą czopuchem z tyłu kotła. Wnętrze komory wykładają kształtki ceramiczne, które utrzymują wysoką temperaturę dopalania.

Kotłospaw zalicza serię ŻarKo do kotłów zgazowujących na podstawie oceny Instytutu Energetyki nr CUE.2022.PW101 z 19.08.2022, dotyczącej konstrukcji komory zasypowo-paleniskowej.

Co robi sam, a co musisz zrobić Ty

Ten kocioł nie robi nic sam. Nie ma podajnika, zasobnika ani automatyki. Wszystko, co poniżej, jest po Twojej stronie:

• zasyp paliwa: ręcznie, przez otwór 295 × 295 mm do komory 35 l. Jeden zasyp to około 26 kg węgla i 4 godziny stałopalności (DTR str. 14),
• opróżnianie popielnika: ręcznie, szufladą wchodzącą w skład dostawy,
• czyszczenie wymiennika: ręcznie, przez wyczystki. Producent podaje, że warstwa zanieczyszczeń na poziomych kanałach nie powinna przekraczać około 2 mm, bo od tego zależy ciąg, sprawność i zużycie paliwa,
• rozpalanie: ręcznie, przy każdym wygaszeniu.

W zamian kocioł nie potrzebuje prądu do pracy i nie ma w nim elektroniki, która mogłaby się zepsuć.

Sterownik: ten kocioł go nie ma

ŻarKo pracuje na ciągu naturalnym. Zamiast sterownika ma miarkownik ciągu: termostat w mosiężnej tulei, pokrętło ze skalą temperatury i metalowe ramię z łańcuchem, które przymyka lub otwiera klapkę dopływu powietrza (DTR str. 13). Temperaturę zadaną ustawia się pokrętłem, mechanicznie.

Nie ma tu pompy sterowanej z kotła, panelu, modułu internetowego ani podglądu z telefonu, bo nie ma czym ich sterować. Jeżeli szukasz kotła, który sam dokłada paliwo i sam się czyści, to jest kocioł z palnikiem na pellet, a nie ten.

Paliwo: jakie i ile go zużyje

Paliwem podstawowym jest węgiel kamienny sortymentu groszek, w stanie suchym, typ 31 lub 31.1 według PN-82/G 97001-3. Producent podaje parametry paliwa, przy których kocioł osiąga deklarowane wyniki (DTR, tabela nr 1):

Maksymalne zużycie paliwa przy pracy z mocą nominalną wynosi 3,07 kg/h. Producent zaznacza, że spełnienie deklarowanych parametrów jest uwarunkowane stosowaniem paliwa o podanej jakości. Paliwo nie może zawierać kamieni ani gruzu.

Instalacja: jak go podłączyć

Kocioł jest przewidziany do układu otwartego według PN-91/B-02413. Przyłącza zasilania i powrotu mają DN 40 (G1,5), a wylot spalin 160 mm wychodzi z tyłu kotła.

Minimalna temperatura powrotu wynosi 55 °C i trzeba ją zapewnić zaworem albo pompą mieszającą. To nie jest drobiazg: od ochrony powrotu zależy dłuższa gwarancja na korpus i żywotność wymiennika, bo przy zimnym powrocie skrapla się na nim kwaśny kondensat.

W wyposażeniu standardowym kocioł nie jest przystosowany do układu zamkniętego. Dokumentacja mówi to wprost: kotły ŻarKo bez urządzeń schładzających i zaworów bezpieczeństwa „nie są przystosowane do zabezpieczeń w układzie zamkniętym z przeponowymi naczyniami wzbiorczymi”. Do takiej pracy producent wydał osobną instrukcję dla układów zamkniętych, dołączoną do tej karty, i wymaga w niej urządzenia schładzającego odbierającego nadmiar ciepła, zaworu bezpieczeństwa i naczynia przeponowego, zgodnie z EN 303-5 i PN-EN 12828.

Kotłownia: gdzie postawić kocioł i czy się zmieści

Kocioł ma 577 mm szerokości, 858 mm głębokości i 1284 mm wysokości, a waży 370 kg bez wody (DTR str. 15). Producent zaleca ustawienie na fundamencie 5–10 cm powyżej posadzki; dopuszcza też posadzkę z materiału niepalnego, pod warunkiem wypoziomowania i dostatecznej wytrzymałości stropu.

Producent nie podaje liczbowych odstępów od ścian. Wymaga natomiast wprost, żeby „do kotła był dogodny dostęp ze wszystkich stron, szczególnie od przodu kotła, aby otaczające kocioł przedmioty lub ściany budynku nie utrudniały zasypu paliwa, czyszczenia palnika, paleniska, popielnika, kanałów konwekcyjnych i usuwania osadów”. Przy planowaniu kotłowni trzeba zostawić miejsce na otwarcie drzwiczek i na wyjęcie szuflady popielnika.

Wymagania, które producent podaje liczbami: wentylacja nawiewna kanałem o przekroju minimum 200 cm², otwór nie wyżej niż 1 m nad podłogą, oraz wentylacja wywiewna kanałem o przekroju minimum 14 × 14 cm z wlotem pod stropem. W kotłowni należy umieścić czujnik tlenku węgla i czujnik dymu.

Parametry techniczne

Wszystkie wartości pochodzą z dokumentacji techniczno-ruchowej producenta, tabela nr 2 na str. 14 i rysunek nr 1 na str. 15.

5 klasa i Ekoprojekt: co to znaczy i czym różni się od klasy B

Na tej karcie padają dwie różne klasy i łatwo wziąć jedną za drugą:

• 5 klasa to klasa KOTŁA według normy PN-EN 303-5:2021-09. Mówi o emisjach i sprawności. Potwierdza ją świadectwo nr OS/217/A/CUE/25 Instytutu Energetyki, ważne od 11.2025 do 12.2028, obejmujące cały typoszereg ŻarKo 12–28 kW.
• Klasa B to klasa EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ według rozporządzenia UE 2015/1187. Mówi o zużyciu energii, nie o emisjach. Podaje ją etykieta energetyczna dołączona do tej karty.

Kocioł spełnia też wymagania Ekoprojektu według rozporządzenia UE 2015/1189, co potwierdza karta produktu Ekoprojektu dla modelu Żarko 20, również dołączona do karty.

Kocioł o tej mocy badano bezpośrednio: świadectwo powołuje trzy sprawozdania z badań laboratoryjnych i moce 12, 20 i 28 kW są wśród zbadanych.

Gwarancja

Producent podaje w dokumentacji następujące okresy, liczone od daty zakupu:

• kocioł: 24 miesiące,
• kocioł z ochroną powrotu: 60 miesięcy,
• miarkownik ciągu: 24 miesiące.

Dłuższa gwarancja na korpus wymaga zabezpieczenia temperatury powrotu. Minimalna temperatura powrotu dla tego kotła wynosi 55 °C i wynika z tej samej dokumentacji.

Dotacje

Nie kwalifikuje się do dotacji. Wniosków o dotacje na kotły węglowe nie można składać od 1 stycznia 2022 r. (lista ZUM, Instytut Ochrony Środowiska). Z tego samego powodu kocioł nie ma numeru na liście ZUM, bo kotły węglowe nie są na nią wpisywane.

Najczęstsze pytania klientów

Czy naprawdę muszę kupić bufor?

Tak. Świadectwo 5 klasy opisuje ŻarKo jako kocioł przystosowany wyłącznie do pracy z mocą nominalną i buforem ciepła. Bez zbiornika kocioł pracuje poza warunkami, w których go badano. Minimalna zalecana pojemność dla 20 kW to 840 l.

Jak często trzeba dokładać węgiel?

Przy pełnym zasypie 26 kg i pracy z mocą nominalną producent podaje 4 godziny stałopalności. W praktyce zależy to od zapotrzebowania budynku i jakości paliwa, ale kocioł nie jest urządzeniem, które zostawia się na dobę bez obsługi.

Czy mogę podłączyć go do zamkniętego układu?

W wyposażeniu standardowym nie. Kocioł jest zabezpieczany według PN-91/B-02413, czyli jako układ otwarty. Producent pisze wprost, że w standardowym wyposażeniu, bez urządzeń schładzających i zaworów bezpieczeństwa, kotły ŻarKo nie są przystosowane do układu zamkniętego z przeponowym naczyniem wzbiorczym.

Praca w układzie zamkniętym jest możliwa, ale w innym wykonaniu i według osobnej instrukcji producenta, którą znajdziesz w dokumentach przy tej karcie. Wymaga ona urządzenia schładzającego odbierającego nadmiar ciepła (producent wymienia zawór schładzający upustowo-napełniający SYR 5067 albo termostatyczny zawór bezpieczeństwa DBV 2), zaworu bezpieczeństwa i naczynia przeponowego. Ulotka producenta podaje przy tym wykonaniu ciśnienie do 2 bar.

Przy kotle na paliwo stałe to jest sprawa bezpieczeństwa, a nie wygody: raz rozpalonego ognia nie da się wyłączyć jak palnika, więc nadmiar ciepła musi mieć gdzie pójść. Napisz do nas przed zakupem, jeśli Twoja instalacja jest zamknięta.

Czy ten kocioł ma sterownik i pompę?

Nie ma. Pracuje na ciągu naturalnym, a ilość powietrza reguluje mechaniczny miarkownik ciągu. Pompę obiegową i jej sterowanie dobiera się osobno, po stronie instalacji.

Czym różni się 5 klasa od klasy B na etykiecie?

To dwie różne rzeczy. 5 klasa dotyczy emisji i sprawności kotła według normy PN-EN 303-5. Klasa B dotyczy efektywności energetycznej według rozporządzenia UE 2015/1187. Kocioł może mieć 5 klasę i jednocześnie klasę B, bo każda z nich mierzy co innego.

Jaki komin jest potrzebny do tego kotła?

Producent wymaga ciągu 0,295 mbar przy czopuchu 160 mm wyprowadzonym z tyłu kotła. Spaliny mają temperaturę znamionową 146 °C. Komin powinien być odporny na kondensat i dobrany przez kominiarza do tej mocy i do wysokości budynku.

Inne moce w serii ŻarKo

Typoszereg obejmuje pięć mocy: 12, 16, 20, 24 i 28 kW. Różnią się komorą zasypową, masą i zalecanym buforem:

Wartości z tabeli nr 2 na str. 14 dokumentacji producenta.

Dlaczego warto kupić u nas

Montujemy kotły i palniki od lat i wiemy, czego wymaga kocioł zasypowy: bufora, komina odpornego na kondensat i miejsca na obsługę. Przy zamówieniu pomagamy dobrać pojemność zbiornika i sprawdzić, czy komin nadaje się do tego kotła.

Napisz do nas, jeśli nie masz pewności, czy ŻarKo pasuje do Twojej instalacji.

Dokumenty do pobrania

Przy tej karcie są dołączone dokumenty producenta:

• świadectwo 5 klasy wg PN-EN 303-5:2021-09 nr OS/217/A/CUE/25, Instytut Energetyki, Laboratorium Badań Kotłów i Urządzeń Grzewczych w Łodzi, ważne od 11.2025 do 12.2028, obejmuje typoszereg ŻarKo 12–28 kW,
• etykieta energetyczna ŻarKo 20 kW, klasa B, rozporządzenie UE 2015/1187,
• karta produktu wg rozporządzenia UE 2015/1187,
• karta produktu Ekoprojektu wg rozporządzenia UE 2015/1189, identyfikator modelu Żarko 20,
• instrukcja obsługi i dokumentacja techniczno-ruchowa kotła,
• osobna instrukcja producenta dla układów zamkniętych, opisująca urządzenia schładzające i zabezpieczenia wymagane przy takim wykonaniu.

Podstawą zaliczenia serii ŻarKo do kotłów zgazowujących jest ocena Instytutu Energetyki nr CUE.2022.PW101 z 19.08.2022, dotycząca konstrukcji komory zasypowo-paleniskowej.