5 klasa i Ekoprojekt to dwa różne wymagania, a nie dwa słowa na to samo. Sprzedawcy używają ich zamiennie, więc kupujący często nie wie, co właściwie sprawdza. Poniżej jest różnica pokazana liczbami i to, co z niej wynika przy zakupie kotła oraz przy wniosku o dofinansowanie.
Co to jest 5 klasa
To najwyższa z pięciu klas w normie PN-EN 303-5, która opisuje kotły na paliwo stałe o mocy do 500 kW. Klasa mówi o trzech rzeczach: ile pyłu kocioł wypuszcza do powietrza, ile tlenku węgla i ile niespalonych węglowodorów. Im wyższa klasa, tym limity ostrzejsze.
Norma bada kocioł przy mocy nominalnej, czyli wtedy, kiedy pracuje pełną parą. To ważne, bo w prawdziwym domu kocioł pełną parą pracuje rzadko.
Co to jest Ekoprojekt
Ekoprojekt, po angielsku Ecodesign, to rozporządzenie Komisji Europejskiej 2015/1189. Nie jest normą, tylko przepisem. Od 1 stycznia 2020 w całej Unii wolno wprowadzać do obrotu wyłącznie kotły, które go spełniają. Kotła bez Ekoprojektu nie kupisz dziś legalnie jako nowego urządzenia.
Różnica w liczbach
Wartości dla kotłów z automatycznym podawaniem paliwa na biomasę, przeliczone na 10% tlenu w spalinach:
| parametr | 5 klasa (PN-EN 303-5) | Ekoprojekt (2015/1189) |
|---|---|---|
| pył | ≤ 40 mg/m³ | ≤ 40 mg/m³ |
| tlenek węgla (CO) | ≤ 500 mg/m³ | ≤ 500 mg/m³ |
| węglowodory (OGC) | ≤ 20 mg/m³ | ≤ 20 mg/m³ |
| tlenki azotu (NOx) | brak wymagania | ≤ 200 mg/m³ |
| sprawność sezonowa | brak wymagania | ≥ 75% do 20 kW, ≥ 77% powyżej 20 kW |
Limity pyłu, CO i węglowodorów są identyczne. To jest miejsce, w którym najczęściej myli się nawet branża. Ekoprojekt nie zaostrza limitu pyłu ani o miligram.
Więc na czym polega, że Ekoprojekt jest ostrzejszy
Na trzech rzeczach, których w 5 klasie w ogóle nie ma.
Po pierwsze, tlenki azotu. 5 klasa ich nie mierzy. Ekoprojekt stawia granicę 200 mg/m³ dla biomasy.
Po drugie, sprawność sezonowa. Nie chwilowa, tylko policzona dla całego sezonu grzewczego. Kocioł musi być oszczędny również wtedy, gdy nie pracuje pełną mocą.
Po trzecie, i to jest najważniejsze, sposób pomiaru. Ekoprojekt liczy emisję sezonową, w której wynik przy 30% mocy nominalnej ma wagę 0,85, a wynik przy pełnej mocy tylko 0,15. Innymi słowy przepis patrzy głównie na to, jak kocioł zachowuje się przy niskim obciążeniu, bo tak właśnie pracuje przez większość sezonu: w listopadzie i w marcu, a nie w mroźny styczniowy poranek.
Stary kocioł potrafił wyglądać dobrze na hamowni przy pełnej mocy i dymić przy 30%. Ekoprojekt to wychwytuje, 5 klasa nie.
Co z tego wynika przy zakupie
- Sam napis „5 klasa" to dziś za mało. Kocioł kupowany jako nowy i tak musi spełniać Ekoprojekt, więc sprzedawca chwalący się wyłącznie 5 klasą chwali się słabszym wymaganiem.
- Do dofinansowania liczy się wpis na listę ZUM, a nie sam certyfikat. Lista wymaga 5 klasy i Ekoprojektu razem.
- Uchwały antysmogowe w części województw odwołują się do Ekoprojektu, a nie do klasy. Przy wymianie kotła w takim województwie klasa 5 bez Ekoprojektu problemu nie rozwiąże.
Jak sprawdzić, co masz w kotłowni
Szukaj tabliczki znamionowej na obudowie kotła albo certyfikatu w dokumentacji. Jeżeli nie ma tam ani „klasa 5", ani „Ekoprojekt", urządzenie podlega wymianie i możesz starać się o dofinansowanie. Kotły bezklasowe, potocznie nazywane kopciuchami, uchwały antysmogowe wycofują z użycia według harmonogramu ustalonego osobno dla każdego województwa.
Jeżeli tabliczka jest nieczytelna albo zaginęła dokumentacja, zadzwoń do nas z nazwą i mocą kotła. Zwykle da się to ustalić po modelu.
Nasze kotły
Wszystkie kotły na pellet, które sprzedajemy, spełniają 5 klasę i Ekoprojekt. Przy każdym modelu podajemy numer certyfikatu i sprawdzamy wpis na liście ZUM przed wystawieniem faktury, bo to od daty faktury zależy dotacja.
Czyste Powietrze 2026: progi, kwoty i warunki dla kotłów na pellet →
Dofinansowania: pytania i odpowiedzi →
Sprawdzone: 7 września 2026. Źródła: rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 z 28 kwietnia 2015, norma PN-EN 303-5, materiały informacyjne Urzędu Miasta Poznania i programu Małopolska w zdrowej atmosferze. Nie jesteśmy urzędem ani operatorem żadnego programu dotacyjnego.
